CELALİ
Cumhuriyet aydınları Anadolu kırındaki değişimi olağan karşılıyorlardı. Cemal Süreya’nın Kısa Türkiye Tarihi başlıklı şiiri, Cumhuriyet seçkinlerinin, asker-bürokratların halkın yaşam biçimine yönelik değişim ısrarlarını olumlar. I Şelaleye Düşmüştür Zeytinin dalı; Celaliyim Celalisin Celali. Zeytin dalı, barışı temsil ediyor. Şelale artık patlamış, tutulamayan isyandır. Barış, huzur, dirlik kırılmıştır. Celalilik Anadolu’da Osmanlı iktidarına yönelik ayaklanmaları ifade ediyor. Cemal Süreya, Celali isyanlarına niçin atıf yapmaktadır? Bunun cevabı şiirinin ikinci bölümünde veriliyor: II Üç anayasa ortasında büyüdün: Biri akasya Biri gül Biri zakkum. Cemal Süreya’nın Akasya dediği Anayasa 1924 tarihlidir. Gül ile kasdı da 1961 Anayasası. Zakkum ise 1982 Anayasası’nı temsil ediyor. 82 Anayasası özgürlükleri ve devrimcileri (celalîleri) kırmıştır. Cemal Süreya’nın bu şiirinin son iki dizesi ise Yemen Türküsü’ne atıf yapar: “Giden gelmiyor acep ne iştir ?”Bilindiği gibi Osmanlı askeri...
